درحاليكه سازمان هواپيمايي كشوري خلبان سانحه هواپيماي توپولوف تابان را كه دو روز پيش در فرودگاه مشهد رخ داد محكوم و مقصر سانحه اعلام كرده و عنوان مي‌شود كه چون اين خلبان روسي است نمي‌توان مطابق مقررات ايران با وي برخورد كرد، يك كارشناس حقوق صنعت هوانوردي تاكيد دارد: به استناد كنوانسيون شيكاگو، اعلام نتيجه‌ي سانحه، قبل از كميسيون بررسي سانحه خلاف و اظهارنظري نادرست و ناقص است. همچنين در صورتيكه خلبان خارجي عامل سانحه باشد، طبق ماده ۸۳ كنوانسيون شيكاگو به سازمان هواپيمايي كشوري كه خلبان در آن فعاليت مي‌كند تفويض اختيار مي‌شود و سازمان هواپيمايي ايران كه گواهي‌نامه خلبان روسي را تاييد و به او اجازه پرواز داده بايد در مقابل اعمال اين خلبان مسوول باشد.

يك كارشناس حقوق صنعت هوانوردي در گفت‌وگو با خبرنگار راه خبرگزاري دانشجويان ايران (ايسنا)، درباره‌ي انتقادهايي مبني بر اعلام علت وقوع سانحه توپولوف تابان در فرودگاه مشهد قبل از اعلام نتيجه از سوي كميسيون بررسي سوانح سازمان هواپيمايي كشوري، تصريح كرد: براساس كنوانسيون شيكاگو سانحه‌ي هوايي بايد توسط سازمان هواپيمايي كشوري كه نهادي دولتي است مورد بررسي قرار گيرد و پس از اعلام نتيجه‌ي اين كميسيون، علت اعلام و اقدام شود.


وي افزود: اظهارنظر قبل از نتيجه كميسيون بررسي سانحه خلاف و نادرست است؛ با توجه به اينكه بررسي سانحه يك اقدام بين‌المللي است، اگر اين اظهارنظرات از سوي مقامات مسوول باشد، اعتبار كشور و دستگاه‌هاي مربوطه در نهادهاي بين‌المللي خدشه‌دار مي‌شود و بي طرفي خود را از دست خواهند داد. بويژه اگر هواپيما ثبت خارجي باشد، طبق مقرات براساس انكس ۱۳ ايكائو و كنوانسيون شيكاگو نتيجه‌ي سانحه بايد از سوي كميسيون بررسي سانحه اعلام شود. در غير اين صورت خلاف و اظهارنظري نادرست است.

اين كارشناس همچنين اظهار كرد: بسياري از عوامل در بروز سانحه نقش دارند و اعلام نتيجه در ابتداي امر اظهارنظري ناقص و غيركارشناسي است. از سوي ديگر كنوانسيون شيكاگو، بررسي سانحه را براي كشف حقيقت در نظر گرفته؛ نه محكوم كردن افراد. در سانحه‌ي اخير خلبان پرواز محكوم شده؛ كه اين امر تاثيرات منفي براي نيروي انساني فعال در اين بخش، بويژه خلبان و كادر پرواز خواهد داشت.


هواپيماهاي توپولوف مي‌توانند عامل موثري در بروز سانحه باشند

وي با بيان اينكه غير از نيروي انساني، هواپيما نيز عامل موثري در بروز سوانح است، تصريح كرد: با توجه به اينكه هواپيماهاي توپولوف قدمت زيادي دارند و چندين سانحه در كشور برجاي گذاشته‌اند، مي‌توانند عامل موثري در بروز سانحه باشند.

او با تاكيد بر اينكه پرواز هواپيماهاي توپولوف نيازمند دقت بيشتر و تصميم كارشناسي است، گفت: وضعيت بدنه و موتور اين هواپيماها غير قابل كنترل نيروي انساني است. بدين معنا كه عمليات پرواز هرچه دقيق كنترل شود بازهم وضعيت اين هواپيماها از اختيار نيروي انساني خارج مي‌شود كه لازم است كميسيون بررسي سوانحه سازمان هواپيمايي كشوري بر روي پرواز توپولوف‌ها در كشور توصيه و تصميم مناسبي اتخاذ كند.


اگر توپولوف اشكال دارد بايد پروازش متوقف شود؛ نه ورود ملكي آن

اين كارشناس درباره‌ي ممنوعيت ورود ملكي هواپيماهاي توپولوف به كشور، تصريح كرد: مگر كسي در ايران هواپيماي توپولوف مي‌خرد كه ورود ملكي آن ممنوع مي‌شود؟! ملكي يا اجاره‌يي بودن اين نوع هواپيماها مهم نيست؛ اگر اين نوع هواپيما اشكال دارد، بايد به‌طور كلي پروازش در كشور متوقف شود؛ نه اينكه از ورود ملكي آن كه عملا انجام نمي‌شود، جلوگيري شود.

لازم به ذكر است؛ روز گذشته رييس سازمان هواپيمايي كشوري از ممنوعيت ورود ملكي هواپيماهاي توپولوف ۱۵۴ خبر داد و گفت: هواپيما صرفا به خاطر اينكه اسمش توپولوف است نمي‌تواند بد يا خيلي خوب باشد و به دليل اينكه مردم نگاه مثبتي نسبت به هواپيماهاي توپولوف ۱۵۴ندارند و مصرف سوخت آنها نيز بالا است از ورودش به كشور به عنوان ملكي جلوگيري مي‌شود.

همچنين اعلام كرد: باتوجه به اينكه خلبان شركت هواپيمايي تابان روسي است و گواهينامه‌اش را از سازمان هواپيمايي روسيه اخذ كرده، از نظر اقدامات انضباطي و تنبيهي تابع قوانين سازمان هواپيمايي روسيه است و نمي‌توانيم اقدامات قانوني براساس مقررات كشورمان را عليه اين خلبان به‌كار گيريم.


طبق كنوانسيون شيكاگو اختيار خلبانان خارجي با سازمان هواپيمايي ايران است

در اين زمينه اين كارشناس صنعت هوانوردي با رد موضوع به استناد ماده ۸۳ كنوانسيون شيكاگو، گفت: طبق اين ماده از كنوانسيون شيكاگو خلباني كه در كشور ديگري پرواز مي‌كند طبق قرارداد منعقد شده سازمان هواپيمايي كشور خود با سازمان هواپيمايي كشور مربوطه تفويض اختيار مي‌شود؛ لذا وقتي خلبان روسي در ايران پرواز مي‌كند، طبق قرارداد منعقده، سازمان هواپيمايي كشوري ايران براي نظارت و اجراي مقررات جانشين سازمان هواپيمايي روسيه شده است.

وي تصريح كرد: سازمان هواپيمايي كشوري ايران كه گواهي‌نامه اين خلبان را معتبر شناخته كه اجازه پرواز به او داده، لذا در مقابل اعمال اين خلبان پاسخگو و مسوول است و در صورت خطا و تخلف سازمان تصميم گيرنده خواهد بود.

اين كارشناس با اشاره به اينكه كميسيون بررسي سانحه‌ي سازمان هواپيمايي كشوري طبق مقررات بين‌المللي فعاليت مي‌كند، اظهار كرد: اگر اين كميسيون خلبان پرواز را عامل سانحه اعلام كند، اين نتيجه مورد تاييد و احترام همه‌ي كشورها است؛ چراكه مطابق با كنوانسيون بين‌المللي بوده و الزام‌آور براي همه كشورهاست.


فرد خارجي كه در ايران پروانه كار گرفته از نظر قضايي و جزايي مصون نيست

وي افزود: در اين سانحه اگر خلبان تخلف و خطا داشته باشد سازمان هواپيمايي مي‌تواند اعتبار گواهي نامه‌اش را ساقط كند كه در اين صورت گواهينامه وي اعتبار بين‌المللي نخواهد داشت. همچنين براي برخورد قضايي نيز دادگاه‌هاي ايران صالح براي رسيدگي اين پرونده هستند و مي‌توانند مجازاتي در اين راستا تعيين كنند.

اين كارشناس حقوق هوانوردي تصريح كرد: اينگونه نيست كه اگر فرد خارجي كه در ايران پروانه كار گرفته از نظر قضايي و جزايي مصون باشد و دادگاه‌هاي كشور مي‌توانند براي وي تصميم‌گيري كنند؛ چراكه همانگونه كه اين فرد پروانه كار در كشور دارد، طبق قوانين ايران حمايت مي‌شود و از طرف ديگر در صورت تخلف مي‌تواند مورد مجازات نيز قرار گيرد.


شركت هواپيمايي مربوط بايد خسارت مسافران را بپردازد

وي خاطرنشان كرد: شركت هواپيمايي مربوطه مسوول پرداخت خسارت به مردم بوده و مردم حق و حقوق خود را مي‌توانند از شركت هواپيمايي مربوطه اخذ كنند. شركت نيز مي‌تواند عليه خلبان ادعا كرده كه اگر وي عامل سانحه بوده بايد در مقابل خسارت شركت هواپيمايي مسووليت پذيرد.